Λαϊκή εξέγερση στο Ιράν με πολλούς νεκρούς και οι ΗΠΑ απειλούν με επέμβαση

Εδώ και 14 ημέρες, ένα τεράστιο κίνημα διαμαρτυρίας σαρώνει το Ιράν, με αφορμή την οικονομική κρίση και την ελεύθερη πτώση του ριάλ. Η οργή δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης και δεκάδες πόλεις βρίσκονται σε εξεγερσιακή αναταραχή, με τις αρχές να κλείνουν κυβερνητικά κτίρια και να διακόπτουν το διαδίκτυο, ενώ οι πολιτοφυλακές εντείνουν την καταστολή τους. Ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες αναφέρονται σε τουλάχιστον 500 ανθρώπους που έχουν σκοτωθεί από τις δυνάμεις ασφαλείας. Οι ιρανικές αρχές βλέπουν πίσω από τς ταραχές υποκίνηση από ΗΠΑ και Ισραήλ, ενώ ο αμερικανός πρόεδρος αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο επέμβασης στη χώρα.

Σύγκλιση κοινωνικών και πολιτικών αιτημάτων

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη λαϊκή εξέγερση κατά του ιρανικού καθεστώτος από τις διαμαρτυρίες του Σεπτεμβρίου 2022. Εκείνη την εποχή, η Τζίνα Μαχσά Αμίνι, 22 χρονών, ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου από την αστυνομία ηθικής του καθεστώτος επειδή «φορούσε ακατάλληλα» τη μαντίλα της. Αυτό το έγκλημα πυροδότησε μια μαζική εξέγερση με το σύνθημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία». Μια εξέγερση που πνίγηκε τραγικά στο αίμα, με εκατοντάδες νεκρούς και χιλιάδες συλλήψεις.

Αυτή τη φορά, η οικονομική κατάσταση της χώρας και η ελεύθερη πτώση του ριάλ ήταν η αφορμή. Η πρώτη διαδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2025, στο παζάρι της Τεχεράνης, με πρωτοβουλία μικρών καταστηματαρχών, οι οποίοι πνίγονταν από την κρίση του εθνικού νομίσματος και από τον πληθωρισμό. Η τιμή του ψωμιού και πολλών άλλων βασικών τροφίμων υπερδιπλασιάστηκε μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες.

Εξοργισμένοι από την οικονομική κρίση, τη διαφθορά και τους ολοένα και πιο περιοριστικούς νόμους, χιλιάδες άνθρωποι έχουν ενταχθεί στο κίνημα ενάντια σε μια κυβέρνηση που κωφεύει σε όλα τα αιτήματα. Όσοι έχουν πληγεί περισσότερο από την κρίση βγαίνουν τώρα στους δρόμους και δεν διστάζουν πλέον να αντισταθούν απέναντι στην αστυνομία. Μια φωτογραφία που δείχνει έναν άνδρα να στέκεται στο δρόμο αντιμέτωπος με μια ομάδα αστυνομικών  έχει γίνει σύμβολο του κινήματος. Ένας διαδηλωτής βιντεοσκοπήθηκε να χρησιμοποιεί ένα αυτοσχέδιο φλογοβόλο εναντίον αστυνομικών. Θρησκευτικά κτίρια και σύμβολα του καθεστώτος έχουν βανδαλιστεί, ενώ έχει αναφερθεί ότι πολλοί εξεγερμένοι έχουν κατασχέσει  όπλα από την αστυνομία.

Αιματηρή καταστολή

Στους δρόμους, ολοένα και μεγαλύτερα πλήθη φώναζαν «Θάνατος στον δικτάτορα» και «Όποιος ισχυρίζεται ότι είναι ουδέτερος είναι άτιμος». Η κινητοποίηση εντάθηκε την Πέμπτη 8 Ιανουαρίου, με μια μαζική γενική απεργία που κήρυξαν ιρανικές κουρδικές οργανώσεις. Το 2022, οι κουρδικές περιοχές της χώρας ήταν αυτές που είχαν ήδη ξεκινήσει τη μεγάλη εξέγερση.

Η αστυνομία χρησιμοποιεί πραγματικά πυρά, τρομοκρατεί τον πληθυσμό με τις μοτοσικλετιστικές της ομάδες και, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει χρησιμοποιήσει και «αιχμηρά πυρομαχικά». Γιατροί στην Τεχεράνη δήλωσαν ότι μόνο έξι νοσοκομεία στην πρωτεύουσα είχαν καταγράψει τουλάχιστον 217 θανάτους διαδηλωτών , «οι περισσότεροι από πραγματικά πυρά», και ότι στα νοσοκομεία συνεχώς φτάνουν χτυπημένοι διαδηλωτές και είναι υπερπλήρη . Επίσης καταγγέλλεται ότι νοσοκομεία δέχονται εισβολές από τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι συλλαμβάνουν μαζικά τραυματισμένους διαδηλωτές.

Το Ιράν βρίσκεται σε μπλακ άουτ για περισσότερες από 60 ώρες, σύμφωνα με το δίκτυο Netblocks, γεγονός που καθιστά δύσκολη την επαλήθευση πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των νεκρών.

Ο Τραμπ έτοιμος να παρέμβει

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να παρέμβει τις τελευταίες ημέρες, προειδοποιώντας τους Ιρανούς ηγέτες να μην χρησιμοποιήσουν βία στους διαδηλωτές. Προειδοποίησε το Σάββατο ότι οι ΗΠΑ είναι «έτοιμες να βοηθήσουν». “Το Ιράν κοιτάζει την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν!!!” έγραψε στο Truth Social.

Ο Μοχάμαντ Μπακέρ Κάλιμπαφ, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν, προειδοποίησε την Κυριακή για «λάθος υπολογισμού». «Ας είμαστε ξεκάθαροι: σε περίπτωση επίθεσης στο Ιράν, τα κατεχόμενα εδάφη (Ισραήλ) καθώς και όλες οι βάσεις και τα πλοία των ΗΠΑ θα είναι ο νόμιμος στόχος μας», δήλωσε ο Qalibaf, πρώην διοικητής του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν.

Την Παρασκευή, ο Χαμενεΐ κατηγόρησε τους διαδηλωτές ότι ενεργούν για λογαριασμό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποιώντας ότι οι αρχές δεν θα ανεχθούν ανθρώπους που ενεργούν ως «μισθοφόροι για ξένους».

Αυτή η εξέγερση είναι το πρώτο μεγάλο κίνημα αμφισβήτησης του καθεστώτος από την επίθεση που εξαπέλυσαν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ εναντίον της χώρας τον Ιούνιο του 2025. Το γεωπολιτικό πλαίσιο καθιστά την κατάσταση για τα κοινωνικά κινήματα στο Ιράν ακόμη πιο δύσκολη, καθώς εργαλειοποιούνται και από τις δύο πλευρές: το καθεστώς κατηγορεί κάθε αντιπολίτευση ότι παίζει το παιχνίδι των «σιωνιστών» και ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός προσπαθεί να οικειοποιηθεί και να κατευθύνει την εύλογη οργή του ιρανικού λαού προς όφελός του.

Την ίδια ώρα ο πρωθυπουργός του Ισραήλ που κατηγορείται για εγκλήματα πολέμου κατασφάζοντας Παλαιστίνιους δηλώνει ανερυθρίαστα ότι στέκεται στο πλευρό του ιρανικού λαού που αγωνίζεται για την ελευθερία του…

Στη γωνία περιμένει ο κληρονόμος του εκθρονισμένου πρώην βασιλιά Σάχης, Μοχάμεντ Ρεζά Σαχ Παχλεβί. Το τελευταίο διάστημα υπάρχουν ολοένα και συχνότερες εκκλήσεις από τη Δύση για τοποθέτηση του  ως αρχηγού κράτους, προκειμένου να μετατραπεί το Ιράν σε μια μοναρχία-μαριονέτα υποταγμένη στις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Σε αυτό το φαύλο κύκλο, ο ιρανικός λαός παγιδευμένος ανάμεσα στην αιματηρή καταστολή του ισλαμιστικού καθεστώτος, την κοινωνικοοικονομική κρίση και τη γεωπολιτική χειραγώγηση – ιμπεριαλιστικά σχέδια, επαναστατεί για μια ακόμη φορά με τεράστια δύναμη και θάρρος, αλλά και φόρο αίματος.

ΜΓΜ

ΠΗΓΗ: Contre Attaque, NFA, Reuters, MEE

Μοιραστείτε το άρθρο