ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΑΝΑΡΧΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΙΒΛΙΟΥ 2026 ΣΚΟΠΙΑ
Αυτόνομες δομές, κοινότητες αγώνα και κοινωνικό κίνημα ενάντια σε πόλεμο, μιλιταρισμό, φασισμό, καπιταλισμό

Ανταπόκριση infolibre

3η μέρα χθες Σάββατο 25/9 στο Balkan Anarchist Bookfair που πραγματοποιείται αυτό το τετραήμερο στη Σχολή Καλών Τεχνών στην πρωτεύουσα της Βόρειας Μακεδονίας. Sυνεχίστηκαν οι εκδηλώσεις με πλούσιες σε περιεχόμενο συζητήσεις και θέματα: η άνοδος του φασισμού σήμερα και η απάντηση του κινήματος, η διεθνιστική αλληλεγγύη και οι προκλήσεις οργάνωσής της, η οικοδόμηση αυτόνομων χώρων και υπεράσπισής τους. Παράλληλα διοργανώθηκαν εργαστήρια και συναντήσεις για: εκδόσεις, με συγγραφείς, την ΑΙ, την τέχνη ως πράξη αντίστασης κα.

>Οικοδομώντας και προστατεύοντας αυτόνομους χώρους

Οκτώ συλλογικότητες τοποθετήθηκαν στη συζήτηση με θέμα τις καταλήψεις και τους αυτοδιαχειριζόμενους χώρους. Η συζήτηση κράτησε πάνω από δύο ώρες και έθεσε ζητήματα που συνδυάζουν τα οργανωτικά προτάγματα με τις πολιτικές αξίες και την καθημερινή πρακτική.

Το κοινωνικό κέντρο της Πρίστινα, Komuna, οργανωτικός πυρήνας του Βαλκανικού Αναρχικού Φεστιβάλ Βιβλίου το 2024, μίλησαν για τον θετικό ρόλο που έπαιξε η διοργάνωση του ΒΑΒ στην πόλη τους, αφού ενθάρρυνε πολλές νέες ομάδες και εργατικά σωματεία να συνδέσουν τις δραστηριότητές τους με την Komuna.

Σε μερικές μέρες το Dunja κλείνει δέκα χρόνια ζωής. Έχει επιτύχει μια αξιόλογη απήχηση στην κοινωνία των Σκοπίων και είναι χαρακτηριστικό ότι οι διαδηλώσεις στην πόλη οργανώνονται εκεί. Στον χώρο δραστηριοποιούνται, πέρα από τις αναρχικές συλλογικότητες και κομμουνιστικές και καλλιτεχνικές ομάδες.

To κοινωνικό κέντρο στο Τέτοβο, ο δεύτερος χώρος στη Βόρεια Μακεδονία μετά το Dunja, δημιουργήθηκε από ένα δίκτυο ατόμων από πολλές βαλκανικές χώρες. Είναι η τρίτη τους προσπάθεια για τη συγκρότηση ενός αυτοδιαχειριζόμενου χώρου. Όπως και το Dunja και η Komuna, έτσι και το Space Tetova είναι και χώροι αντικουλτούρας και καλλιτεχνικής έκφρασης.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η παρουσίαση της πεντάμηνης κατάληψης SKC u blokadi, το κέντρο αναφοράς του πιο ριζοσπαστικού κομματιού του κινήματος που ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2025 μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα – κρατικό έγκλημα στο Νόβι Σαντ της Σερβίας. Η κατάληψη, σε κρατικό και απαξιωμένο πλέον φοιτητικό πολιτιστικό κέντρο, προσέλκυσε χιλιάδες ανθρώπους στις πολιτικές και πολιτιστικές της εκδηλώσεις και είναι χαρακτηριστικό ότι πολλοί δήθεν προοδευτικοί πολιτικοί χώροι επιχείρησαν να προσεταιριστούν και να διεκδικήσουν την ακτινοβολία του.

Οι υπόλοιπες τρεις παρουσιάσεις ήταν από την ελληνική γεωγραφία. Η κατάληψη της Υφανέτ έκανε ένα ιστορικό της κρατικής καταστολής και των πρακτικών της κατάληψης. Από μέλη της πρώην Κατάληψης μεταναστ(ρι)ών Ορφανοτροφείο (2015-6) έγινε παρουσίαση της κρατικής αντιμεταναστευτικής πολιτικής το καλοκαίρι του 2015, τη μετέπειτα ΜΚΟ-ποίηση της «διαχείρισης του προσφυγικού» και την ωμή φασιστικοποίηση από το 2019, τονίζοντας πόσο σημαντικό είναι οι χώροι μας να φέρνουν σε επαφή μεταξύ τους πραγματικότητες που το κράτος και το κεφάλαιο θέλουν εντελώς διαχωρισμένες τη μία από την άλλη. Με αφορμή μια συζήτηση για τον ρόλο της εκκλησίας στα Βαλκάνια, παρέμβαση έγινε και από τον Ελεύθερο Κοινωνικό Χώρο Σχολείο, περιουσία της Εκκλησίας Α.Ε., στην οποία δόθηκε έμφαση στον ρόλο της κατάληψης ως προτάγματος επανοικειοποίησης του κοινωνικού πλούτου που υπεξαιρεί η εκκλησία.

Τα Προσφυγικά αναφέρθηκαν ως διαρκής έμπνευση σε πολλές βαλκανικές πόλεις. Στην εισήγηση των Προσφυγικών περιγράφηκε η πολυμορφία στη σύνθεση του πληθυσμού και τα εγχειρήματα αυτοοργάνωσης, από το Συλλογικό Αρτοποιείο και το Παιδικό Στέκι μέχρι το Αυτοοργανωμένη Δομή Υγείας και τον αυτοδιαχειριζόμενο ξενώνα για συγγενείς ασθενών του γειτονικού νοσοκομείου Άγιος Σάββας. Τέλος, μεταφέρθηκαν νέα από την υγεία των απεργών πείνας Αρίστου και της Σουζόν και την επιστροφή τους στις δραστηριότητες της κατάληψης. Ας σημειωθεί ότι δράσεις αλληλεγγύης στον πρόσφατο νικηφόρο αγώνα τους έγιναν σε πολλές βαλκανικές πόλεις.

>Άνοδος του φασισμού και οι απαντήσεις του κινήματος

Οι συμμετέχοντες αναφέρθηκαν στην άνοδο των φασιστικών μορφωμάτων στις διάφορες Βαλκανικές χώρες. Όχι μόνο ως ανάδυσή τους από τα κάτω στρώματα της κοινωνίας, αλλά και ως κρατική μορφή πολιτικής εξουσίας όπως πχ στην Τουρκία.

Επιχειρήθηκε να απαντηθεί το ερώτημα τις είδους δράση μπορεί να αναπτυχθεί, με μαζικά και συμπεριληπτικά χαρακτηριστικά. Να απελευθερώνουμε από φασίστες περιοχές και γειτονιές, ώστε να μη μπορούν να κάνουν την εμφάνισή τους. Γι αυτό να ασκηθούμε στην αυτοάμυνα. Επίσης, αναφέρθηκε η διείσδυση και αξιοποίηση του διαδικτυακού χώρου από φασίστες κάθε είδους. Ενώ τονίστηκε η τάση που καταγράφεται και συνδυάζεται με την στρατιωτικοποίηση που παρατηρείται, διατυπώνοντας την ανάγκη άμεσων δράσεων αντίθεσης στον μιλιταρισμό.

>Διεθνιστική αλληλεγγύη – οι προκλήσεις οργάνωσής της μέσα από τους αγώνες

Από τη νεολαίστικη οργάνωση Ronahi, που είναι εμπνευσμένη από το Κουρδικό Κίνημα και την Δημοκρατική Νεωτερικότητα, αναφέρθηκε στο επαναστατικό πείραμα κοινωνικής οργάνωσης του δημοκρατικού συνομοσπονδισμού στη Ροζάβα της Βορειοανατολικής Συρίας. Μέρος του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου που βρίσκεται σε εξέλιξη. Ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, θύμα των σχεδίων νέων ενεργειακών αγορών και δρόμων.

Η απάντηση είναι οι αυτοοργανωμένες κοινότητες και πρωτοβουλίες, παράλληλα με διεθνιστική αλληλεγγύη. Η προσπάθεια γίνεται για τη σύγκλιση στα παραπάνω ανθρώπων από διαφορετικές πορείες, ώστε να προχωρήσουμε σε κοινούς αγώνες ενάντια στον εθνικισμό και τον καπιταλισμό. Όχι μόνο ως οικονομικό σύστημα και αξίες, αλλά ως κάτι που έχει αποικίσει την καθημερινότητά μας.

Οι Ισραηλινοί αντιρρησίες Εράν και Ντάνα αναφέρθηκαν στον εθνικισμό και μιλιταρισμό στην ισραηλινή κοινωνία, που έφερε τη γενοκτονία στη Γάζα. Πως μετά από τρία φρικτά χρόνια, η ισραηλινή κοινωνία συνεχίζει και την υποστηρίζει. Μια κοινωνία του Ισραήλ πλήρως υποταγμένη στον μιλιταρισμό. Οι νέοι αισθάνονται ότι έχουν χρέος να ενταχθούν στον ισραηλινό στρατό, ο οποίος διαπράττει φρικτά εγκλήματα.

Επεκτάθηκαν δε, στην πορεία στρατιωτικοποίησης της Ευρώπης, ανόδου του μιλιταρισμού και λενατασης των πολεμικών προετοιμασιών. Ενώ επισήμαναν την άμεση συνενοχή άλλων κρατών στη γενοκτονία, ιδιαίτερα στα Βαλκάνια.

Από το infolibre, μέλη του οποίου συμμετείχαν στην μεγαλύτερη ανθρωπιστική αποστολή του Global Sumud Flotilla προς τη Γάζα, αναφέρθηκαν στα χαρακτηριστικά, το πολιτικό πλαίσιο και τις κατευθύνσεις αυτού του νέου κινήματος αλληλεγγύης στον παλαιστινιακό λαό. Αναπτύχθηκε μία νέα διεθνής των πολιτών, οργανωμένης από τα κάτω και πέρα από κράτη και κυβερνήσεις. Μια δυναμική της βάσης ενάντια στους πολέμους των κυρίαρχων καπιταλιστικών μπλοκ, των νεοαποικιοκρατικών και ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.

Η αυτοοργάνωση είναι εφικτή και σε αντιπαράθεση με τους πολέμαρχους που οδηγούν στον όλεθρο τον πλανήτη. Γιατί το σύστημα κάνει πόλεμο ενάντια στις ζωές μας με όλα τα μέσα, έναν ολοκληρωτικό πόλεμο του καπιταλισμού κατά κοινωνιών και φύσης.

Γι αυτό άμεση είναι η ανάγκη ανάπτυξης ενός αντιπολεμικού κινήματος, με ενεργοποίηση κοινωνικών και ταξικών δυνάμεών σε όλους τους χώρους και τη δημιουργία κοινοτήτων αγώνα. Με αυτούς που αγωνίζονται για τη ζωή ενάντια στο σύστημα. Όχι μόνο για μια ελεύθερη Παλαιστίνη, αλλά για ένα ελεύθερο κόσμο. Γιατί η Γάζα είναι παντού.

>Αποκλεισμός ηλικιωμένων και παιδιών

Στη συζήτηση συμμετείχαν άτομα από το Μικρό Δέντρο (Θεσσαλονίκη), το Plan C (Λονδίνο) και Iskra D (Σκόπια), αλλά και πολλά άτομα από τους παρευρισκόμενους όπως η ομάδα Food not bombs (Σόφια).

Εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι ότι όλες οι τοποθετήσεις στόχευαν στη δημιουργία ενός κινήματος φροντίδας και όχι στην αυτοναφορική επίδειξη. Τονίστηκε η βασική προκατάληψη στο ότι τα παιδιά είναι μόνο το μέλλον του κόσμου και οι υπερήλικοι μόνο το παρελθόν του. Σαν να μην έχουν παρόν αξιοβίωτο ούτε οι μεν ούτε οι δε.

Ειπώθηκε ότι το κοινωνικό κίνημα δεν έχει ενσωματώσει τέτοια ζητήματα φροντίδας εκπαίδευσης και συμβίωσης με την πρώτη και την τρίτη ηλικία. Η φροντίδα είναι μαχητική και κάθε σκέψη για την κοινωνική δικαιοσύνη και τους αγώνες της θα πρέπει να την περιλαμβάνει.


BAB2026 – ΣΚΟΠΙΑ: Συλλογική απελευθέρωση με συλλογικές δράσεις υπέρβασης των διαχωριστικών και εκμεταλλευτικών πολιτικών, με συμμετοχή στις τοπικές κοινωνίες και ανάπτυξη αυτόνομων κοινωνικών δομών

BALKAN ANARCHIST BOOKFAIR 2026 – ΣΚΟΠΙΑ: Χώρος διαλόγου και επεξεργασίας συλλογικής δράσης και οικοδόμησης εναλλακτικών στον καπιταλισμό

 

Μοιραστείτε το άρθρο