Του ΝΟ
Πάντα μου άρεσε να ακούω όμορφα περίεργα μουσικά κομμάτια. Ένα απ’ αυτά, το πιο αγαπημένο μου, είναι το Suppose They Give a War and No One Comes1. Το τραγούδησε, χρόνια πριν το 1967, μια μπάντα με όνομα σιδηρόδρομο, οι The West Coast Pop Art Experimental Band. Το τραγούδι έθετε ένα υποθετικό ερώτημα, τι θα γινόταν αν κάποιοι κάναν πόλεμο και κανείς δεν πήγαινε. Ήταν ένα σύνθημα του αντιπολεμικού κινήματος εναντίον του πολέμου του Βιετνάμ, ο πρώτος που το άκουσε ήταν ο Κάσιους που έπαψε να κλαίει κι άλλαξε τ’ όνομά του, σε Μοχάμεντ Αλί. Έναν μήνα πριν την προγραμματισμένη κατάταξή του τον Μάρτη του 1967, μπροστά στους δημοσιογράφους και το μάτι της τηλεόρασης, αρνήθηκε για λόγους συνείδησης να πάει στο Βιετνάμ και να πολεμήσει υπερασπιζόμενος την «δημοκρατία», από τις κόκκινες ορδές των Βιετκόνγκ. Δήλωσε πως δεν έχει κανένα πρόβλημα με τους Βιετκόνγκ. Γιατί να θέλει να τους πυροβολήσει, δεν τον φώναξαν ποτέ νέγρο, ποτέ δεν τον λίντσαραν, δεν βίασαν ποτέ την μάνα του ούτε σκότωσαν ποτέ τον πατέρα του. Πως θα μπορούσε να πυροβολήσει αυτούς τους φτωχούς ανθρώπους, για να γίνει μεγάλη η Αμερική. Άλλωστε, το ‘χε πει πολλές φορές, πως ο πραγματικός εχθρός του λαού του βρίσκεται μέσα στη χώρα του, όχι χιλιάδες μίλια μακριά. Προτίμησε να πάει φυλακή, παρά να γίνει ένα εργαλείο των λευκών αφεντάδων, για την σκλαβιά εκείνων που αγωνίζονται για την δικαιοσύνη, την ελευθερία και την ισότητα2.
Ο πόλεμος προϋποθέτει έναν εχθρό. Ο εχθρός πάντα, είναι τουλάχιστον βάρβαρος κι αδυσώπητος. Έχει πρόσωπο, που όμως σιγά σιγά ξεθωριάζει δίνοντας τη θέση του σε μορφές, φαντασιακές, που αλλάζουν σαν τις μόδες. Κάθε δεκαετία έχει και τους εχθρούς που της ταιριάζουνε. Ποτέ δεν αναρωτιόμαστε, ποιοι δημιουργούν τις μόδες… Ποιος είναι αυτός που ορίζει τον εχθρό;.. Ποιόν εξυπηρετεί να αναγνωρίζω τον εχθρό, σε κάθε τι διαφορετικό από μένα;.. Ποιος κερδίζει από την ύπαρξη του εχθρού;.. Και το σπουδαιότερο, τι θα γίνει όταν μας τελειώσουν οι εχθροί;.. Σηκώνουμε τείχη για να ορίσουμε τη Γη μας, σαν ιδιοκτήτες της. Καπιταλισμό έχουμε ρε μαλάκα… Θα μου πει ο ιδιοκτήτης ή αυτός που θέλει να γίνει ιδιοκτήτης στη θέση του ιδιοκτήτη, πόλεμος όλων εναντίον όλων… μέχρι να μείνεις τελευταίος, εσύ κι ο καθρέφτης σου… Τότε μπορείς να τα βάλεις με κάποιον που είναι στα δικά σου κυβικά…
Λέξεις ή παιχνίδια τους, δημιουργούν τους ίδιους μύθους για όλους. Οι μύθοι διαμορφώνουν αξίες και προσταγές… Ποιος δεν θυμάται το «πάλι με χρόνια, με καιρούς, πάλι δικιά μας θα ‘ναι»… ή το γαμημένο τρίπτυχο που δεν άλλαξε ποτέ, Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια. Κάθε φορά που το ακούω, κλείνω τα μάτια και τότε το τρίπτυχο σβήνει, στη θέση του αναδύεται το Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών και τότε, ανατριχιάζω… Λέξεις, φορτωμένες με νόημα όπως, Θεός, τιμή, πατρίδα, ανδρισμός, οικογένεια… αλλά και χρήμα, χτίζουν στρατούς έτοιμους να μακελέψουν οποιονδήποτε αντιστέκεται, στο όνομα κάποιας φαντασιακής ανωτερότητας. Το δίκιο, το ορίζει πάντα ο νικητής… τους νεκρούς, τους θάβει ο ηττημένος. Η νίκη, πάντα είναι προσωρινή, αυτό μας διδάσκει η ιστορία όταν περιγράφει, τους κύκλους της ισχύος. Ότι ανεβαίνει κατεβαίνει τραγουδά ο Γιώργος Μαρίνος, ορίζοντας το μοναδικό δίδαγμα της ιστορίας. Η ιστορία περιγράφει με μεγάλη ακρίβεια τη λάμψη της ανόδου αλλά και τον πάταγο της πτώσης…
Επέμενε ο Ηράκλειτος, πως ο πόλεμος είναι ο πατέρας των πάντων και ο βασιλιάς των πάντων, ξεχωρίζοντας τους λίγους που τους έκανε θεούς, από τους πολλούς που τους έκανε ανθρώπους, τους δούλους από τους λεύτερους. Πάντα πίστευα πως είχε δει ότι υπήρχε μια ιεραρχία στην κοινωνία των ανθρώπων, οι θεοί και οι υπόλοιποι, αυτοί με την σειρά τους χωριζόντουσαν στους ελευθέρους και στους δούλους. Οι δούλοι ήταν η λεία του πολέμου. Αναρωτιέμαι, από τότε μέχρι σήμερα τι έχει αλλάξει. Η κάθε άρχουσα τάξη του κόσμου – θεοί πάνω στη Γη, δεν έχει μάθει ποτέ να μοιράζεται τα θεϊκά προνόμιά της. Είναι μεγαλωμένη ώστε να αισθάνεται ανώτερη και πάνω από όλα άτρωτη. Ο πόλεμος για αυτούς είναι μπίζνες. Τις περισσότερες φορές παίζουν μπάλα και στα δυο στρατόπεδα. Έτσι ελέγχουν το αποτέλεσμα και βγαίνουν πάντα κερδισμένοι, ενώ οι απλοί άνθρωποι, προσπαθούν να ξαναστήσουν τη ζωή τους μέσα στα ερείπια, θάβοντας τους νεκρούς τους. Αυτό τους κάνει αλαζόνες. Ο παππούς μου έλεγε πάντα, πως η αλαζονεία τυφλώνει κι αμέσως μετά πρόσθετε χαμογελώντας συνωμοτικά, και η μαλακία κουφαίνει. Ο αλαζόνας συνήθως δεν ξέρει ιστορία. Λειτουργεί ψυχαναγκαστικά, ή ήττα δεν υπάρχει στο μυαλό του, είναι αδιανόητη… Πόσο μάλλον αν σε λένε Ντόναλτ και θεωρείς τον εαυτό σου ένα ατού – trump στα αγγλικά, για την κοινωνία. Κι εδώ είναι που αρχίζει το πρόβλημα. Άσκηση προς σκέψη, τι κάνει ένας Ντόναλτ Trump με πυρηνικά όταν χάνει;..
Μίλησαν πολλές φορές οι ιστορικοί για τον Χίτλερ, ορίζοντάς τον σαν το αρχέτυπο του κακού. Συμφωνώ και επαυξάνω, ήταν αυτός που βιομηχανοποίησε τον θάνατο μέσα από τα στρατόπεδα εξόντωσης. Ήταν η μια όψη του κακού, η σκοτεινή, υπήρχε και μια άλλη όψη πιο φωτεινή… Κάνεις ιστορικός δεν την είδε. Ήταν ένα κακό εξίσου κοινότοπο και βαρετό με τον κύριο Άιχμαν και πολύ πιο αποτελεσματικό, κάτι που το έκανε τρομακτικό. Ένα στρατόπεδο εξόντωσης την μέρα καθάριζε δέκα χιλιάδες «τεμάχια», έτσι τους αποκαλούσε ο κύριος Ες – διοικητής του Άουσβιτς. Την ίδια περίοδο οι Αμερικάνοι βομβαρδίζουν την Δρέσδη επί τρεις μέρες, με τις καινούργιες εμπρηστικές βόμβες τους. Θύματα 135000 άμαχοι, περίπου 45000 την μέρα. Σημείωση, είναι Φλεβάρης του ‘45 κι ο πόλεμος έχει κριθεί… Λίγο μετά – Μάρτης του ’45, βομβαρδίζουν και το Τόκιο. Εκεί η επίθεση κράτησε περίπου τρεις ώρες. Εμπρηστικές βόμβες σαρώνουν την πόλη με τα ξύλινα σπίτια, οι νεκροί – άμαχοι, ξεπερνούν τις 100000, απολογισμός εξωφρενικός. Αμέσως μετά, οι Αμερικάνοι αποφασίζουν το αδιανόητο. Να γνωρίσουν στους 350000 κατοίκους της Χιροσίμα, τον Little Boy. Ο Little Boy είναι μια πειραματική βόμβα ουρανίου-235. Θα εκραγεί σε ύψος 600 μέτρων για να έχει μέγιστη αποτελεσματικότητα. Σε μερικά δευτερόλεπτα εξαϋλώνονται 70000 άνθρωποι, κυρίως άμαχοι, άλλοι τόσοι τους ακολουθούν μετά από μερικούς μήνες, από καρκίνους λόγω της ραδιενέργειας. Οι μισοί κάτοικοι της πόλης έχουν χαθεί, οι περισσότεροι έχουν αφήσει την σκιά τους στους τοίχος, σαν μακάβριες ακτινογραφίες-γκράφιτι, η πόλη έχει γυρίσει στην λίθινη εποχή. Τρεις μέρες μετά, οι Αμερικάνοι αποφασίζουν να συστήσουν και τον Fat Man, πειραματική βόμβα πλουτωνίου, στους κατοίκους του Ναγκασάκι. Νεκροί, στα πρώτα δευτερόλεπτα 80000, μέχρι το τέλος του χρόνου τους ακολουθούν άλλες 60000, σύνολο 140000 άμαχοι… Επαναλαμβάνω, είναι Αύγουστος του ’45. Παρότι ο πόλεμος έχει κριθεί και οι περισσότεροι επιστήμονες, του πρότειναν να κάνουν μια νέα δοκιμή ούτως ώστε οι Ιάπωνες προσκεκλημένοι να δουν τα καταστροφικά αποτελέσματα, ο Κύριος Τρούμαν τις έριξε. Θα μπορούσε να είναι και λογοπαίγνιο, ο κύριος Trueman, προσθέτοντας ένα e γίνεται ο κύριος Αληθινός Άνθρωπος, αποφάσισε χωρίς να νιώσει κανενός είδους τύψη να εξαϋλώσει αληθινούς ανθρώπους. Ο κύριος Τρούμαν είναι η αστραφτερή όψη του κακού. Τυφλώνει όποιον/α την κοιτάξει, αναπτύσσοντας θερμοκρασίες 300000οC εξαϋλώνει όποιον/α αγγίξει. Αν ο Χίτλερ βιομηχανοποίησε τον θάνατο, ο κύριος Τρούμαν έγινε ο Θάνατος, ο καταστροφέας των κόσμων3… Επιστρέφοντας στην προηγούμενη ερώτηση και αναλογιζόμενος την δύναμη των όπλων, ο πυρηνικός Ντόναλτ, δυνητικά θα μπορούσε να γίνει ο καταστροφέας του ανθρώπου.
Ο πόλεμος μοιάζει αναπόφευκτος, θα είναι ένας πόλεμος επιβίωσης των ιδιοκτητών του κόσμου. Η αλαζονεία τους θα είναι η καταστροφή μας. Όταν μεγαλώνεις πιστεύοντας ότι σου ανήκει ο κόσμος κι όλοι είναι υποδεέστεροί σου, όπως λέει κι ο Ηράκλειτος, είσαι ένας θεός ανάμεσα στους ανθρώπους. Συνάμα ελέγχεις, τον μεγαλύτερο και πιο καταστροφικό στρατό του κόσμου, το ‘χεις αποδείξει άλλωστε, από όπου πέρασες άφησες συντρίμμια και αποκαΐδια ανάμεικτα με καρκίνους. Ξεκινώντας από την Χιροσίμα όπου μετέτρεψες τους ανθρώπους σε σκιές, φτάνοντας μέχρι την Σερβία και το Ιράκ, όπου με τις βρώμικες βόμβες απεμπλουτισμένου ουρανίου έσπειρες θάνατο – μαζί με καινούργιες μορφές καρκίνου, χωρίς να κουνηθεί φύλλο. Αντίθετα, όλοι εκστασιασμένοι παρακολουθούσαν τα έξυπνα απεμπλουτισμένα όπλα να τρυπάνε καταφύγια σκοτώνοντας άμαχους. Όλοι έπαιρναν το μήνυμα… ΣΟΚ ΚΑΙ ΔΕΟΣ… η σημειολογία συγκεκριμένη, αυτά παθαίνει όποιος μπαίνει στον άξονα του κακού. Η αυθάδεια πληρώνεται με πείνα και καταστροφή. Η Κούβα και το Ιράν, το νιώθουν στο πετσί τους. Τα αφεντικά του κόσμου είναι αμείλικτα, θέλουν έναν κόσμο ομοιοστατικά ρυθμισμένο ώστε να αναπαράγει τα προνόμιά τους. Για ένα διάστημα φαίνεται να το κατορθώνουν και τότε, έρχεται από το πουθενά ένας «κιτρινιάρης» εξάγγελος, μαζί του έχει ένα τσούρμο από διάφορους πεταμένους, Ινδούς, βρωμολατίνους, Αφρικάνους κι εκείνον τον ρωσικό κουβά που νομίζει ότι είναι ο Σούπερμαν και όλοι μαζί, τους τραγουδάνε με την φωνή της Χαρούλας, φτάνει, φτάνει, φτάνει | η ζωή μας κύκλους κάνει | και παράπονο πικρό πάλι μας πιάνει. Στην αρχή όλα, όπως είναι φυσικό – τους φαίνονται σαν Ελληνικά. Αμέσως το τσούρμο αλλάζει και τους τραγουδά με της φωνή της Ντόνα Σάμερ το enough is enough4. Και δεν φτάνει αυτό, αμέσως αρχίζουν να πουλάνε και να αγοράζουν διάφορα μπιχλιμπίδια όπως τσίχλες, όπλα, καπότες, πετρέλαιο κ.λπ. χωρίς να πληρώνουν με δολάρια. Από τα λίγα που περιγράφω γίνεται κατανοητό πως θα είναι ένας πόλεμος ανάμεσα στους παλιούς και τους εν δυνάμει νέους ιδιοκτήτες του κόσμου. Εμείς, θα αναρωτηθείτε που κολλάμε… Υπάρχει μια παροιμία που λέει όταν μαλώνουν οι ελέφαντες την πληρώνουν τα μερμήγκια. Είμαστε τα μερμήγκια, είμαστε οι χρήσιμοι ηλίθιοι που θα πάνε να σκοτωθούν για την… πατρίδα, την θρησκεία, τη οικογένεια, αλλά και το χρήμα των ιδιοκτητών του κόσμου. Κοινώς, θα είμαστε τα τσάμπα θύματα ενός πολέμου που δεν μας αφορά.
Σκέφτομαι τα λόγια του Μοχάμεντ Αλί, πως δεν είχε λόγο να πάει χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά να πολεμήσει κάποιον που δεν ξέρει και δεν τον πείραξε ποτέ για τη δόξα των λευκών αφεντικών. Πόσο μοιάζουν με τη θέση της κόκκινης Ρόζας5 για τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν ζητούσε από τους Ευρωπαίους εργάτες, να μποϋκοτάρουν έναν πόλεμο που διεξάγεται από ένα λαό ενάντια σ’ έναν άλλο. Πίστευε, πως ένας πόλεμος ανάμεσα σε εργάτες και πολίτες της μιας χώρας και σε εργάτες και πολίτες της άλλης χώρας, ήταν ένας εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα σε αδέλφια. Και καλούσε τους εργάτες σε γενική απεργία διαρκείας, σε περίπτωση που ένας πόλεμος θα ξεκινούσε από τη χώρα τους. Το ίδιο ζητούσε και από τους εργάτες της αντίπαλης χώρας. Παγκόσμια απεργία διαρκείας μέχρι να σταματήσει ο αδελφοκτόνος πόλεμος. Ο μόνος εχθρός που αναγνώριζε, βρισκόταν μέσα στο ίδιο της το κράτος και ήταν η άρχουσα τάξη του. Ο μόνος πόλεμος που θεωρούσε αναγκαίο, ήταν ο ταξικός πόλεμος απέναντι στους ιδιοκτήτες της χώρας της. Σήμερα ζούμε σε μια μεταβατική εποχή. Ο Γκράμσι έλεγε πως σε τέτοιες εποχές είναι, που γεννιούνται τα τέρατα. Ψάχνοντας την ιστορία συνειδητοποιώ πως τα τέρατα, συνήθως, είναι δημιουργήματα της άρχουσας τάξης του κάθε τόπου. Τα τέρατα πάντα είναι παγκοσμιοποιημένα, μιας και οι χρηματοδότες τους, είναι παγκόσμιοι. Με τον Χίτλερ, που ήταν το χειρότερο από τα τέρατα, ήταν ερωτευμένα όλα τα αφεντικά του κόσμου. Ονόματα όπως ο Μόργκαν (τραπεζίτης), ο Ντιπόν (Βιομήχανος-τραπεζίτης) ο Ροκφέλερ (τραπεζίτης), ο Άβερελ Χάριμαν (σιδηρόδρομοι), ο Κένεντι πατήρ (επενδυτής-τραπεζίτης), ο Πρέσκοτ Μπους πατήρ-παππούς (διπλωμάτης-επενδυτής πλυντήριο) και άλλοι, δημιούργησαν τον Χίτλερ. Ήταν το προκεχωρημένο φυλάκιό τους κατά των κομουνιστών κι ένα ενδιαφέρον πείραμα κοινωνικής οργάνωσης. Λευκή υπεροχή απαλλαγμένη από τα ανθρώπινα μιάσματα. Κανείς τους δεν έχασε από τον πόλεμο, αντίθετα κέρδισαν τον κόσμο. Το μοντέλο φαίνεται να δουλεύει μέχρι σήμερα. Όλοι προσπαθούν να καθαρίσουν τις κοινωνίες τους από τα ανθρώπινα μιάσματα. Σήμερα αυτόν το ρόλο τον παίζουν οι μετανάστες. Αυτοί αποτελούν τους αποδιοπομπαίους τράγους μιας κοινωνίας που έχει ξεχάσει να σκέφτεται. Σκέφτομαι έναν πόλεμο, όχι αυτόν που διαφημίζεται, αλλά έναν άλλον πόλεμο, απεγνωσμένο, σιωπηλό, ανελέητο, γιομάτο από αφανείς νεκρούς. Είναι ένας πόλεμος που μαίνεται απ’ την αρχή του ανθρώπου. Μοιάζει με τον πόλεμο του Ηράκλειτου, γιατί χωρίζει τους θεούς από τους ανθρώπους και σταδιακά μετατρέπει τους ανθρώπους σε σκλάβους. Είναι ένας πόλεμος που μας βολεύει να τον ξεχνάμε παρότι τα θύματά του είμαστε εμείς ή εκδοχές μας. Είναι ο πόλεμος που κήρυξαν οι ιδιοκτήτες του κόσμου εναντίον του ανθρώπου. Αιτία;.. Η πολυκοσμία… Είμαστε πολλοί, πανάθεμά μας και το χειρότερο είναι, πως στον νέο Θαυμαστό Artificial Κόσμο των ιδιοκτητών, είμαστε αχρείαστοι, σαν τα σκουπίδια. Και τα σκουπίδια, αργά η γρήγορα οδηγούνται στην καύση. Οι τελευταίες ομοβροντίες έπεσαν στην Μινεάπολη, δεν σημάδευαν κάποιον συνήθη στόχο – μαύρο, Λατίνο, μετανάστη. Ο Θεός, το ‘χω πει πολλές φορές, είναι μεγάλος τσόγλανος με περίεργη αίσθηση του χιούμορ… Τα τελευταία θύματα, ήταν λευκά σαν το χιόνι. Μια γυναίκα που το όνομά της είναι, Rene Good (η Καλή Ρένα) – μητέρα τριών παιδιών και ποιήτρια, κι ένας άνδρας, ο Alex Pretti (ο Όμορφος Αλέξης), διασώστης. Με την φαντασία μου βλέπω τον Θεό, που είναι Θεά, να γελάει… Ο Επίκουρος είχε, εν μέρει, δίκιο όταν έλεγε πως ο Θεός είναι αλλού. Εγώ, μάλλον διαφωνώ, πιστεύω πως είμαστε το αγαπημένο του ριάλιτι, του ‘χει δώσει και τίτλο: «Άνθρωποι, η θέα στο πουθενά». Στο συγκεκριμένο επεισόδιο πιστεύει, ότι όλοι θα δουν τη σουρεαλιστική ερμηνεία των ονομάτων και θα αναρωτηθούν, ποιόν εξυπηρετούν οι θάνατοι της Καλής «ποιήτριας» Ρένας και του Όμορφου «διασώστη» Αλέξη;.. Όλοι θα καταλάβουν το βασικό μήνυμα προς την μεσαία τάξη των μικροαστών, κανείς δεν είναι στο απυρόβλητο όταν διαμαρτύρεται. Όλοι είσαστε εν δυνάμει στόχοι. Και οι δύο εκδοχές του καπιταλισμού είναι εξίσου ανελέητες στην αντιμετώπιση του ανθρώπου, μιας και η μια είναι η μετεξέλιξη της άλλης. Αυτό, αργά ή γρήγορα, θα μας υποχρεώσει να πολεμήσουμε στον μόνο πόλεμο που αξίζει να πάρουμε μέρος. Πολλοί θα τον αποκαλέσουν ταξικό, εγώ θα τον αποκαλέσω πόλεμο επιβίωσης του ανθρώπου. Εχθρός μας είναι οι ιδιοκτήτες του κόσμου, που τρώνε σαν καρκίνωμα το υγιές σώμα του ανθρώπου. Ένας εχθρός μέχρι τώρα ανίκητος σε όλα τα επίπεδα. Το όπλο που τον καθιστά ανίκητο, είναι ότι ελέγχει όλες τις επιθυμίες μας. Ένας σοφός έλεγε, πως οι επιθυμίες δημιουργούν το εγώ. Επιβεβαιώνουν την τροπαιοφόρο ύπαρξή μας. Έτσι ο πρώτος εχθρός, πριν τους ιδιοκτήτες του κόσμου, είναι ο εαυτός μας κι αν θέλουμε να πάρουμε μέρος στον πόλεμο, είναι ο πρώτος που πρέπει να νικήσουμε. Είναι ο πιο δύσκολος αγώνας γιατί είναι ένας αγώνας αυτογνωσίας. Κανείς δεν μπορεί να είναι το κέντρο του σύμπαντος στην μέση του πουθενά. Όλοι είμαστε στιγμές ενός όντος εν δυνάμει αθάνατου, του ανθρώπου. Ενός ανθρώπου, που δεν κουβαλά ένα όνομα γιατί κουβαλάει όλα τα ονόματα, δεν γράφει ιστορία, γιατί είναι όλος ιστορίες μέσα σε ιστορίες, που δημιουργούν την ιστορία. Σκέφτομαι τον Ηράκλειτο, κλείνω τα μάτια μου και λέω: «Ο άνθρωπος είναι ποτάμι που διαρρέει την χώρα του χρόνου. Κάθε φορά που θα βουτάς μέσα του, θα ‘ναι σαν την πρώτη φορά. Ο μόνος βαρκάρης που ψαρεύει λεύτερα, είναι ο θάνατος. Αυτός είναι που γράφει την ιστορία, ο μεγάλος γητευτής». Μέσα από την αυτογνωσία, ίσως, ξαναμάθουμε λέξεις ξεχασμένες όπως αυτοδιάθεση, συμβίωση, κοινότητα, ενσυναίσθηση, αλληλεγγύη, ισοτιμία και άλλες, που θα μας κάνουν να ξεχάσουμε την… προκατασκευασμένα, αυτοαναφορική ατομικότητά μας. Τότε μπορούμε να κάνουμε το πρώτο βήμα και να ορίσουμε ξανά την λειτουργία της δημοκρατίας. Η δημοκρατία είναι σαν τους φόρους, είναι δίκαιη μόνο όταν είναι άμεση. Τότε γίνεται δημοκρατία του λαού. Μόνο μια δημοκρατία του λαού, που στηρίζεται σε ενεργούς πολίτες μπορεί να πολεμήσει για να ανατρέψει τα προνόμια των ιδιοκτητών σε κάθε τόπο. Μπορεί να αρνηθεί κάθε πόλεμο, χωρίς να σταματήσει τον πόλεμο εναντίον των ιδιοκτητών του κόσμου. Έναν πόλεμο που ξεπερνά τον ταξικό πόλεμο, γιατί είναι πόλεμος επιβίωσης του ανθρώπου σαν όντος…
-
Είναι η φράση που ψέλλισε δακρυσμένος ο Οπενχάιμερ σε μια συνέντευξή του στο ΝΒC 1965. «Ξέραμε ότι ο κόσμος δεν θα ήταν ίδιος. Κάποιοι γέλασαν, κάποιοι έκλαψαν, οι περισσότεροι έμειναν σιωπηλοί. Θυμήθηκα τα γραφόμενα από ένα ινδουιστικό κείμενο, την Μπαγκαβάντ-Γκίτα. Ο Βισνού προσπαθεί να πείσει τον πρίγκιπα ότι πρέπει να κάνει το καθήκον του και για να τον εντυπωσιάσει παίρνει τη μορφή του με πολλά χέρια και λέει: «Τώρα έγινα Θάνατος, ο καταστροφέας των κόσμων» Υποθέτω ότι όλοι το σκεφτήκαμε έτσι ή αλλιώς»… https://www.youtube.com/watch?v=lb13ynu3Iac&t=2s
