Νομοσχέδιο YADAN. Μια ισοπεδωτική μηχανή λογοκρισίας του αντισιωνισμού και όχι μόνο

Εν μέσω του ισραηλινο-αμερικανικού πολέμου κατά του Ιράν και του Λιβάνου και ενώ η γενοκτονία συνεχίζεται στην Παλαιστίνη, λίγο μετά την ψήφιση από το ισραηλινό Κοινοβούλιο νομοθεσίας που θεσπίζει τη θανατική ποινή για τους Παλαιστίνιους που κατηγορούνται για «τρομοκρατική» δολοφονία, ένα κείμενο βρέθηκε στο επίκεντρο της προσοχής, το νομοσχέδιο Yadan, στόχος του οποίου υποτίθεται πως είναι η καταπολέμηση των «νέων μορφών αντισημιτισμού». Η πρόταση νόμου τελικά αποσύρθηκε την τελευταία στιγμή, ενώ ένα νέο κείμενο πρόκειται να υποβληθεί προς συζήτηση τον Ιούνιο.

Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο έχει κατατεθεί από τον Νοέμβριο του 2024 από την Caroline Yadan, βουλευτή της όγδοης εκλογικής περιφέρειας των Γάλλων που διαμένουν εκτός Γαλλίας, πρώην μέλος του κόμματος «Renaissance» και νυν μέλος του κόμματος «Ensemble pour la République». Η βουλευτής που χρησιμοποιεί συστηματικά τις κατηγορίες για αντισημιτισμό, πρόκληση και απολογία της τρομοκρατίας ενάντια σε δημοσιογράφους, και δικαστικούς, δήλωσε ότι επιθυμεί να χρησιμοποιήσει αυτόν τον νόμο για να απαγορεύσει τα συνθήματα των διαδηλώσεων αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη.

Το κείμενο προτείνει, μεταξύ άλλων, την επέκταση των εννοιών της «προτροπής σε τρομοκρατικές πράξεις», εισάγει, στο πρώτο του άρθρο, την έννοια της «ακόμη και έμμεσης» υποκίνησης, επιβάλλει κυρώσεις για δημόσιες δηλώσεις που παρουσιάζουν τρομοκρατικές ενέργειες ως «νόμιμη αντίσταση», τιμωρώντας πλέον και ό,τι θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «σιωπηρή» προτροπή, η οποία θα τιμωρείται με πέντε έτη φυλάκισης και πρόστιμο 75.000 ευρώ.

Επίσης, το κείμενο θα τιμωρεί κάθε πρόσωπο που διατυπώνει «άρνηση, υποβάθμιση ή ευτελοποίηση» αυτών των πράξεων, καθώς και τις δηλώσεις που καλούν «στην καταστροφή ενός κράτους αναγνωρισμένου από τη Γαλλική Δημοκρατία». Έτσι ακαδημαϊκές ή ακτιβιστικές ομιλίες που αποσκοπούν στην εξήγηση των κοινωνικών και ιστορικών διαδικασιών που οδήγησαν στη διάπραξη βίαιων πράξεων, όπως για παράδειγμα, την συσχέτιση των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου με την καταπίεση για δεκαετίες, το απαρτχάιντ και την αποικιοκρατία εναντίον του παλαιστινιακού λαού, θα αποτελούσαν πλέον αδικήματα.

Περισσότερες από 700.000 υπογραφές συγκεντρώθηκαν κατά του νομοσχεδίου¹, και πολλές φωνές καταγγέλλουν την ποινικοποίηση της υποστήριξης προς την Παλαιστίνη, ή ακόμη και τους κινδύνους κατάχρησης, δεδομένης της δυσκολίας για έναν δικαστή να κρίνει αυτό το είδος «υπονοούμενης» πρόκλησης, μια έννοια νομικά ασαφή.

Πρόκειται για προφανή παραβίαση των δημοσίων ελευθεριών: της ελευθερίας της έκφρασης, της ελευθερίας της διαδήλωσης, την ποινικοποίηση όποιας κριτικής του Ισραήλ και της πολιτικής του. Το νομοσχέδιο σκοπεύει να αναγκάσει τους ακαδημαϊκούς κύκλους, τα μέσα ενημέρωσης και τους πολίτες να ασκήσουν αυτολογοκρισία, την ίδια στιγμή που η επιβίωση του παλαιστινιακού λαού δεν έχει απειληθεί ποτέ τόσο πολύ. Αν ψηφιστεί, θα μπορούσε να στραφεί εναντίον των κοινωνικών κινημάτων.

Είναι πράγματι μια νίκη η προσωρινή απόσυρση του νομοσχεδίου; Μάλλον πρόκειται για απλή αναστολή. Η κυβέρνηση δήλωσε πως επιθυμεί να «προετοιμάσει καλύτερα» το κείμενο πριν από την εξέτασή του στο Κοινοβούλιο την εβδομάδα της 22ας Ιουνίου 2026. Πράγματι, ο νόμος Yadan περιλάμβανε ασαφείς ορισμούς, ιδίως την απαγόρευση της άρνησης της «ύπαρξης ενός κράτους αναγνωρισμένου από τη Γαλλία». Ωστόσο, από πέρυσι, η Παλαιστίνη αναγνωρίζεται επίσημα από τη Γαλλία. Θεωρητικά, αν ο νόμος είχε ψηφιστεί ως είχε, όσοι καλούν να ισοπεδωθεί η Γάζα και να προσαρτηθεί η Δυτική Όχθη θα μπορούσαν να διωχθούν. Η κυβέρνηση, λοιπόν, κερδίζει χρόνο.

Η λαϊκή κινητοποίηση με τον μεγάλο αριθμό υπογραφών θα έπρεπε να είχε επιτρέψει τη διοργάνωση μιας συζήτησης, αλλά η Επιτροπή Νομοθεσίας ψήφισε κατά αυτής της δυνατότητας. Αυτή την Τετάρτη, 15 Απριλίου, το RN και οι υποστηρικτές του Μακρόν «αρχειοθέτησαν» (30 βουλευτές υπέρ της αρχειοθέτησης, έναντι 21) τις συγκεντρωμένες υπογραφές αποφεύγοντας έτσι μια δημόσια συζήτηση στη Βουλή. Η ψηφοφορία αυτή συνεπάγεται την πλήρη απόρριψη τους.

Αυτή η άρνηση της δημοκρατίας είναι συνηθισμένη στη Γαλλία. Τον περασμένο Ιούλιο, η συγκέντρωση υπογραφών κατά του νόμου Duplomb είχε συγκεντρώσει 1.900.000 υπογράφοντες. Ήταν ένα τεράστιο μήνυμα κατά της αγροβιομηχανίας, της χρήσης φυτοφαρμάκων και υπέρ της υγιεινής διατροφής. Ένα κίνημα που υποστηρίχθηκε από επιστήμονες, ασθενείς με καρκίνο, αγροτικές συνδικαλιστικές οργανώσεις, οικολόγους… Παρ’ όλα αυτά, όχι μόνο το νομοσχέδιο δεν αναβλήθηκε, αλλά επιβλήθηκε ως επείγον με τη βοήθεια της ακροδεξιάς, ακριβώς πριν από τις κοινοβουλευτικές διακοπές.

*

Στο επίπεδο όμως της άμεσης αντίδρασης θα πρέπει να θυμίσουμε τα εξής γεγονότα αυτού του Απρίλη :

Στην περιοχή του Sologne και του Berry βρίσκονται αρκετές στρατιωτικοβιομηχανικές εγκαταστάσεις, ιδίως αυτές της εταιρείας KNDS, του νούμερο 1 στα άρματα μάχης, και η MBDA, ηγέτης στην κατασκευή πυραύλων. Αφού διπλασίασε την παραγωγή πυρομαχικών της μεταξύ 2023 και 2025, η εταιρεία ανακοινώνει αύξηση της παραγωγής της κατά 40% το 2026. Ακολουθώντας τις προτροπές του Μακρόν του προηγούμενου Ιανουαρίου για εντατικοποίηση της παραγωγής, η εταιρεία MBDA σκοπεύει να διπλασιάσει την έκτασή της 266 εκταρίων κατά 279 εκτάρια. Η εταιρία οργανώνει επείγουσες προσλήψεις : «Δεν απαιτείται βιογραφικό, πτυχίο ή εμπειρία» (ιστοσελίδα France service).

Για τους κατοίκους της περιοχής, αυτή η επέκταση αποτελεί οικολογική καταστροφή: 51 εκτάρια αποψίλωσης βλάστησης, 15 εκτάρια κατεστραμμένων υγροτόπων, τεχνητή μετατροπή του εδάφους. Αποτελεί επίσης βιομηχανικό κίνδυνο, λόγω της μαζικής χρήσης εκρηκτικών και τοξικών ουσιών.

Πάνω από 24 συλλογικότητες, συνδικάτα, ενώσεις και ομάδες κατοίκων αντιτίθενται στο έργο. Την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026, παρευρέθηκαν στη δημόσια συνάντηση παρουσίασης του έργου. Εκτός από τους διευθυντές των επιχειρήσεων, δεν υπήρξε καμία παρέμβαση υπέρ του έργου, ενώ για μία ώρα ακούστηκαν αντιρρήσεις. Παλαιστίνη, οικολογία, μικρός αριθμός θέσεων εργασίας σε σχέση με την επένδυση, παραγωγή που χρησιμεύει για να σκοτώνει: όλα τα θέματα συζητήθηκαν. Ζητήθηκε δεύτερη δημόσια έρευνα, η οποία απορρίφθηκε από την νομαρχία.

Αυτή η πρόχειρη δημόσια έρευνα έκλεισε επίσημα στις 7 Απριλίου. Ακριβώς εκείνο το πρωί εντοπίστηκαν τρεις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις που είχαν πυρποληθεί κοντά στα εργοστάσια όπλων, ένας σταθμός τροφοδοσίας, ένας μετασχηματιστής και ένας πυλώνας, όλοι κοντά σε χώρους της MBDA. Κοντά στον τελευταίο ανακαλύφθηκε ένα γκράφιτι με τη φράση «Actions contre la guerre» (Δράσεις κατά του πολέμου). Οι επισκευές ενδέχεται να κοστίσουν αρκετά εκατομμύρια ευρώ και να διαρκέσουν αρκετούς μήνες. ²

Στις 8 Απριλίου φοιτητές ακύρωσαν μια διάσκεψη που διοργανώθηκε από ένα εργαστήριο (SCAI) συνεργάτη του Thalès που ειδικεύεται στις στρατιωτικές τηλεπικοινωνίες, στο πανεπιστήμιο της Σορβόννης.

Σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους : «καταφέραμε να εμποδίσουμε τη διεξαγωγή της ημερίδας με θέμα Οι ηθικές διαστάσεις της συνεργασίας στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, που συνδιοργάνωσε το Sorbonne Cluster of Artificial Intelligence (SCAI) στον πανεπιστημιακό χώρο του Jussieu.

Αποφασίσαμε να προχωρήσουμε σε αυτή την ενέργεια προκειμένου να καταγγείλουμε τη συνεργασία μεταξύ του SCAI και της αμυντικής βιομηχανίας Thales, στο πλαίσιο μιας βιομηχανικής έρευνας, ιδίως μέσω του παραρτήματός της στο Αμπού Ντάμπι. Υπενθυμίζουμε ότι η Thales προμηθεύει, μεταξύ άλλων, εξαρτήματα για drones στις Elbit Systems και IAI (ισραηλινές αμυντικές εταιρείες), τα οποία χρησιμοποιούνται για τον βομβαρδισμό του παλαιστινιακού πληθυσμού. Ενώ η Γάζα χρησιμεύει ως πεδίο πειραματισμού για την ανάπτυξη νέων όπλων που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη, η διοργάνωση «ηθικών συζητήσεων» για την τεχνητή νοημοσύνη, χωρίς να αμφισβητείται αυτή η γενοκτονική συνεργασία, αποτελεί ανυπόφορη υποκρισία.»³

Το εργοστάσιο Thalès στην περιοχή Gennevilliers κοντά στο Παρίσι, είναι «ένας από τους σημαντικότερους μηχανισμούς της ενεργού συνενοχής της Γαλλίας στη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού», όπως υπενθυμίζει η οργάνωση «Guerre à la guerre». Έτσι, γύρω στα 100 άτομα, συνδικαλιστές, ακτιβιστές υπέρ της Παλαιστίνης, αντιρατσιστές, οικολόγοι και αντιμιλιταριστές ένωσαν τις δυνάμεις τους το πρωινό της 13ης Απρίλη και μπλόκαραν την είσοδο, φωνάζοντας «Ισραήλ δολοφόνος, Thalès συνεργός».

Φανάρια στα χρώματα της Παλαιστίνης υψώθηκαν στον αέρα, ενώ διαβάζονταν ένα όμορφο κείμενο που είχαν συντάξει Παλαιστίνιοι σύντροφοι. Σκοπός ήταν να υπενθυμίσουν ότι ο ουρανός δεν πρέπει να είναι πεδίο μάχης για μηχανές θανάτου, πολεμικά αεροσκάφη ή δολοφονικά drones, αλλά χώρος για χαρταετούς, φανάρια και πουλιά.⁴

H συλλογικότητα Black Lines δημιούργησε την Κυριακή 12 Απριλίου στην οδό Henry Noguere, στο Παρίσι, μια σειρά γράφιτι ενάντια στον αποικιοκρατισμό, τον μιλιταρισμό, τον ρατσισμό, υπέρ της αλληλεγγύης και της εξέγερσης…

1 Οι οργανώσεις αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη και υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι συλλογικότητες πολιτών εβραϊκής καταγωγής, ο ακαδημαϊκός χώρος και τα συνδικάτα έχουν κινητοποιηθεί ευρέως ενάντια σε αυτό το νομοσχέδιο.